Hôm nay thị trường tập trung vào hội nghị của European Commission và các phát biểu song song từ ECB, diễn ra trong một bối cảnh địa chính trị rất nhạy cảm. Mỹ đang mở nhiều mặt trận thuế quan. Trung Quốc đang tự siết nội bộ quân đội. Châu Âu thì đứng giữa hai luồng áp lực, một bên là an ninh, một bên là kinh tế.
Vì vậy, mọi câu chữ được nói ra trong hôm nay đều không còn là câu chữ ngoại giao đơn thuần mà là những ám thị nhằm định vị dòng tiền.
Trước khi phân tích, mình xin trích dẫn nguyên văn một số đoạn phát biểu sau, vì cách họ dùng từ đã nói rất nhiều điều.
“ECB wants optionality in any direction.”
EU Commissioner Kubilius nói:
“Last week, we started Govsatcom operations.”
ECB’s Kocher nói:
“A lot has happened since December decision.”
“It’s important for ECB to have full optionality.”
“ECB must be able to act quickly and decisively.”
“Sentiment indicators slightly bias upward.”
“ECB wants optionality in any direction.”
“Downside risks are quite substantial.”
“ECB fine as long as diversions from 2% CPI are modest.”
“German stimulus and savings rate support growth forecast.”
“At the moment we are in a good place.”
“We have been seeing quite stable inflation outlooks.”
“See risks in both directions.”
EU’s Kallas nói:
“We can do more joint naval exercises with India.”
Ngay sau các phát biểu này, thị trường trái phiếu Đức phản hồi. Trái phiếu 2 năm có bid to cover 2.1 so với 1.9 trước đó, trong khi lợi suất tăng lên 2.14% từ 2.11%.
Bây giờ mình đặt toàn bộ cụm câu chữ này vào bối cảnh địa chính trị hiện tại, vì nếu chỉ đọc kinh tế thì sẽ đọc sai.
Thế giới lúc này không còn vận hành theo trục tăng trưởng – lạm phát đơn thuần. Mỹ đang dùng thuế để định hình chuỗi cung ứng. Trung Quốc đang thu hẹp quyền lực nội bộ, làm tăng rủi ro hành động cực đoan. Châu Âu thì bị ép phải tự bảo vệ mình trong khi vẫn phải giữ ổn định tài chính. Trong bối cảnh đó, những gì ECB và EU nói hôm nay là narrative phòng thủ, không phải narrative tăng trưởng.
Câu mở đầu của Kubilius về Govsatcom là tín hiệu an ninh. Khi EU nói rằng hệ thống liên lạc chiến lược đã vận hành, nghĩa là họ đang chuyển sang trạng thái sẵn sàng cho khủng hoảng, chứ không còn là giai đoạn chuẩn bị. Đây là thông điệp gửi tới cả Mỹ lẫn Trung Quốc rằng châu Âu đang tự dựng hệ thống của mình.
Ngay sau đó, Kocher nói rằng nhiều chuyện đã xảy ra từ sau quyết định tháng 12. Đây là câu ông đang rút lại hiệu lực của cam kết cũ. Khi một thành viên ECB nói như vậy, nghĩa là forward guidance cũ không còn đủ giá trị ràng buộc. Và vì vậy, ông lặp lại chữ optionality liên tục. Optionality ở đây không phải là linh hoạt đơn thuần. Optionality là giữ quyền quyết định trong tay khi môi trường trở nên nguy hiểm hơn.
Câu nói ECB phải hành động nhanh và dứt khoát là câu dành cho thị trường, không phải cho công chúng. Nó nói rằng ECB nhìn thấy rủi ro có thể buộc họ phải ra tay sớm hơn dự kiến. Nhưng ngay sau đó, họ lại trấn an bằng sentiment cải thiện nhẹ, và nói rằng lạm phát ổn định. Đây là cách giữ thị trường không hoảng loạn, trong khi vẫn giữ đường lui.
Câu nói về việc chấp nhận CPI lệch 2% trong mức vừa phải là mảnh ghép rất quan trọng. Nó cho thấy ECB sẵn sàng chịu lạm phát cao hơn một chút để giữ ổn định tài chính. Đây là lựa chọn chính trị, không chỉ là lựa chọn tiền tệ.
Việc Kallas nói về tập trận hải quân với Ấn Độ là phần địa chính trị được đặt đúng chỗ. EU đang mở mặt trận Ấn Độ Dương, trong lúc Mỹ và Trung Quốc căng thẳng. Đây là cách EU tự tạo không gian chiến lược, để không bị kẹt giữa hai cực quyền lực.
Cuối cùng, Kocher nói rằng vị trí hiện tại tương đối ổn, nhưng rủi ro tồn tại ở cả hai phía. Đây là câu khóa trong toàn bộ phát biểu.
Câu nói ấy hàm ý rằng ECB không chọn hướng đi. ECB chọn chờ đợi. Và khi một ngân hàng trung ương lựa chọn trạng thái chờ đợi trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng như hiện nay điều đó đồng nghĩa với việc họ ưu tiên kiểm soát rủi ro hơn là tối ưu hóa tăng trưởng.
Phản ứng của trái phiếu Đức xác nhận điều đó. Người mua vẫn còn, nhưng họ đòi lợi suất cao hơn. Nghĩa là thị trường hiểu ECB chưa sẵn sàng cắt lãi suất, và sự linh hoạt mà ECB nói đến là để phòng thủ, không phải để kích thích.
Xem thêm: ACI và Sell America Khiến Cả Thị Trường Rung Chuyển
Kịch bản nào đang chờ đợi thị trường?
Khi EU nói đã kích hoạt Govsatcom, khi ECB nhấn mạnh optionality, khi rủi ro được nói là tồn tại hai phía, thì về mặt nghiệp vụ, điều đó mở ra một khoảng trống truyền thông. Khoảng trống này rất dễ được sử dụng để kéo giá, tạo biến động, hoặc buộc các thị trường khác phải điều chỉnh.
Kịch bản thứ nhất là kịch bản an ninh bị đẩy lên trước kinh tế. Nếu sau phát biểu này xuất hiện một sự cố liên quan tới hạ tầng, vận tải, hoặc thông tin tại châu Âu, dù là nhỏ, thị trường sẽ phản ứng mạnh hơn bình thường. Trong kịch bản đó, tiền sẽ rút khỏi cổ phiếu chu kỳ và tài sản nhạy tăng trưởng, và chảy sang vàng, bạc, năng lượng và quốc phòng. Vàng và bạc sẽ không cần dữ liệu lạm phát để tăng, vì narrative đã chuyển sang bảo toàn. Trái phiếu lõi như Bund và Schatz sẽ được mua, nhưng lợi suất có thể không giảm nhiều vì ECB đã nói rõ là giữ optionality, không cam kết nới lỏng.
Kịch bản thứ hai là kịch bản tiền tệ bị dùng làm công cụ điều chỉnh vị thế. Khi ECB nói rằng họ chấp nhận CPI lệch 2% trong mức vừa phải, thị trường có thể đọc đây là tín hiệu châu Âu sẵn sàng chịu lạm phát để giữ ổn định. Trong trường hợp đó, đồng euro có thể bị bán ra nhanh trong vài phiên, không phải vì kinh tế yếu, mà vì các quỹ cần một công cụ điều chỉnh rủi ro. EURUSD có thể tăng rất nhanh, rồi dừng lại đột ngột khi ECB phải nói thêm để hạ nhiệt.
Kịch bản thứ ba là kịch bản lãi suất bị kéo ngược chiều. Trái phiếu Đức hôm nay đã cho thấy dấu hiệu đầu tiên. Người mua vẫn còn, nhưng họ đòi lợi suất cao hơn. Nếu kịch bản này được đẩy thêm bằng một tin chính trị ở Mỹ hoặc Trung Quốc, lợi suất châu Âu có thể tăng dù tăng trưởng không tốt hơn. Khi đó, cổ phiếu công nghệ và cổ phiếu tăng trưởng dài hạn sẽ chịu áp lực định giá, trong khi cổ phiếu ngân hàng có thể được mua trong ngắn hạn vì chênh lệch lãi suất.
Kịch bản thứ tư là kịch bản vàng và bạc bị kéo để làm chỉ báo sợ hãi. Khi chính sách tiền tệ không còn cam kết rõ ràng, thị trường thường dùng kim loại quý như một công cụ thể hiện tâm lý. Một cú kéo giá vàng hoặc bạc không cần dữ liệu mới, chỉ cần một tiêu đề về an ninh hoặc phát biểu được trích lại. Khi đó, bạc thường chạy nhanh hơn vàng vì thị trường phái sinh mỏng hơn và dễ bị squeeze hơn.
Kịch bản thứ năm là kịch bản thị trường bị ép phải chọn phe. Khi EU mở mặt trận Ấn Độ Dương, khi Mỹ tiếp tục dùng thuế, khi Trung Quốc siết nội bộ, dòng tiền toàn cầu có thể buộc phải chọn nơi trú ẩn. Trong kịch bản đó, USD có thể mạnh lên vì thanh khoản, nhưng vàng cũng tăng vì rủi ro. Đây là trạng thái mà cả hai cùng tăng, một trạng thái rất khó giao dịch, và thường khiến nhiều chiến lược bị phá vỡ.
